Friday, April 28, 2017

TRUMP- TRUNG QUỐC VÀ TRIỀU TIÊN



Tôi dự báo vấn đề Triều Tiên sẽ được giải quyết sớm và qua đó ảnh hưởng đến toàn bộ vùng Đông Á, Vấn đề thể chế chính trị sau khi có một Đại Hàn Dân Quốc với 75 triệu dân có thể ảnh hưởng rất lớn đến Trung Quốc và Việt Nam. 

Với những diễn biến ở Syria, Afganistan và Triều Tiên, Tổng thống Donal Trump đã chứng tỏ mình là con người luôn được nhắc đến, cách này hay cách khác, dù ông ghét truyền thông. Những dòng Tweet ngắn ngủi và đầy trực cảm của ông luôn được báo chí “cấu xé” với vô khối bình luận phía sau dù đôi khi chẳng đến mức sâu sắc như vậy. 

Tại Việt Nam người ta cũng bàn tán rất nhiều về Trump bởi vì một số động thái của Ông có liên quan đến Việt Nam, nhưng phần lớn là do sự đói khát không khí chính trị thôi thúc người ta quan tâm. Nhiều người đơn giản chỉ quan tâm vì ghét, người khác vì hy vọng có “một cái gì đó” khác đi.

Triều Tiên là một vấn đề lớn.

Sau thế chiến thứ 2, có 4 quốc gia bị chia cắt. Đức và Việt Nam đã được thống nhất bằng 2 con đường khác nhau. Hai quốc gia còn lại là Trung Quốc và Triều Tiên. Có thể Đài Loan sẽ hợp nhất với Trung Quốc trong hòa bình nhưng điều đó khó xảy ra đối với Triều Tiên.

Chính sách “Ánh Dương” của khôi nguyên giải Nobel Hòa Bình Kim Dae Jung đã lụi tàn như một ngọn đuốc bị Triều Tiên dí xuống nước không thương tiếc.

Thế hệ độc tài thứ 3 của nhà họ Kim đã lên nắm quyền. Tính chất phong kiến kết hợp với lý thuyết cộng sản đã làm cho Kim ảo tưởng mình có thể làm vua mãi mãi, vĩnh viễn cai trị 25 triệu người trong đói khổ nghèo nàn.

Đứa Cháu sẽ thấy việc phẫu thuật khuôn mặt và kỳ công luyện tập ngôn ngữ cử chỉ cho giống ông nội cũng không thể đem lại một đảm bảo bền vững. Những bước chân vênh vang tưởng như vững chãi cũng đang chứa đầy bệnh tật và có thể phải chống gậy bất cứ lúc nào.  

Không chỉ tàn bạo đàn áp phe phái trong nước, Kim Jong Un còn làm cho những đồng minh của Mỹ ở Đông Bắc Á đang cực kỳ khó chịu bởi các vụ thử tên lửa. Trung Quốc cũng đã quan ngại thằng “đệ” này hơn 10 năm nay nhưng không có cách giải quyết khả thi vì Mỹ quá thờ ơ.

Obama im lặng và Bush quá bận việc khác

Lẽ ra câu chuyện không phải càng lúc càng khó xử như hôm nay nếu như Bush không quá bận ở vùng Vịnh và Obama lại quá hiền. Con người và hành động của Trump khác với Obama. Obama đã có nhiều cơ hội để cùng Trung Quốc xử lý vấn đề hạt nhât của Bắc Hàn, nhưng ông đã không làm. 

OBAMA là thế, rất quan tâm đến “thế giới nghĩ gì về mình” nhưng Trump thì khác. Ông thấy việc đúng hoặc tin là đúng thì quyết làm chứ không quan tâm đến “người ta nghĩ về mình như thế nào”.

Ông sống theo trực cảm, đầy ngẫu hứng, tôn trọng đồng mình cho nên ông thấy Triều Tiên là cái gai trong mắt cần phải nhổ.

Trump nói là sẽ “xử lý” và thế giới cũng đã đồng thuận trong việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Trung Quốc cũng vậy, một mặt muốn nuôi dưỡng Triều Tiên nhưng mặt khác muốn thể hiện công lao trong việc dọn dẹp nó.

Ai trong giang hồ đều hiểu, một thằng đàn em khi không còn phục tùng “đại ca” nữa thì nó sẽ tìm cách khiêu khích chơi lại để kiếm tìm “số má”. Với một kẻ sát nách sẵn hàng nóng thì càng đáng lo ngại.

Trước đây Bố Kim Joung Un là dạng Chí Phèo ăn vạ có kiểm soát, giờ ông Con ở tuổi 30 ngông cuồng khiêu khích để có được chú ý, để không bị thế giới lãng quên. Ngày 5/4 vừa rồi Triều Tiên lại phóng một quả tên lửa để chọc giận cả Mỹ và Trung quốc ngay trước cuộc gặp của Trump và Tập Cận Bình ở Florida. Như vậy thì qủa là đáng để cho 2 cường quốc dành thời gian bàn bạc phương án xử lý.

Giải quyết Triều Tiên bằng cách nào?

Việc giải quyết vấn đề Triều Tiên không dễ bởi giải pháp ngoại giao trong suốt hơn 20 năm nay đã coi như thất bại. Cấm vận kinh tế thì phải có sự quyết tâm của Trung Quốc trong khi lãnh đạo Triều Tiên đã trơ lỳ cảm xúc và sẵn sàng để mặc cho dân đói nghèo, nếu có được đồng tiền nào thì đem chi vào việc thử và sản xuất vũ khí. Như vậy, chỉ còn hành động quân sự là hiệu quả nhanh, tác động lớn nhưng cũng nguy hiểm.

Phương án quân sự cần thời gian nghiên cứu để tránh những thiệt hại lớn cho Hàn Quốc. Những mô phỏng chiến tranh trước đây cho thấy, Triều Tiên có thể bị hạ gục rất nhanh, nhưng cũng đã kịp giết chết đến 1 triệu người Nam Hàn nếu xổ tất cả vũ khí của họ trong cơn giãy chết cuối cùng.  

Bởi vậy, trước tiên và tất yếu là phải đe dọa. Ba tàu sân bay là USS Carl Vinson, USS Ronald Reagan và USS Nimitz như những chú cá kình của đại dương đang tiến vào biển Nhật Bản. Hoa kỳ tập trận chung với Hàn Quốc, tuần tra chung với Nhật Bản, Phó tổng thống Mike Pence đã đến thăm biên giới, thăm khu phi quân sự và tuyên bố sát cánh cùng Hàn Quốc. Hoa Kỳ cũng đang đẩy mạnh hợp tác để xây dựng hệ thống phòng chống tên lửa cho Nam Hàn và Nhật Bản. Bằng nhiều cách, chắc chắn Trump sẽ gây sức ép toàn diện lên Triều Tiên, để Triều Tiên tưởng như sắp đánh nhau to, phải căng mình ra, lên gân như giây chun mỏng giãn hết cỡ.

Bước tiếp theo sẽ vẫn là vấn đề truyền thông. Nếu như đánh Syria đột ngột thì, theo tôi, Mỹ sẽ không tiến công Triều Tiên bất ngờ. Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc sẽ hậu thuẫn truyền thông bằng truyền thanh, truyền đơn và các phương tiện khác. Nhờ vào công nghệ hiện đại, việc phủ kín truyền đơn hoặc âm thanh tố cáo chế độ độc tài và kêu gọi bất tuân dân sự sẽ không kéo dài quá 1 năm với một hiệu quả đáng kinh ngạc.

Khi đã đạt đến sự nhàm chán của truyền thông quốc tế; khi đã vắt kiệt sức mấy giọng điệu kêu gọi đầy thống thiết trên TiVi Bắc Hàn, khi đã tìm được một kịch bản thay thế, tình báo sẽ ra tay và hành động phủ đầu sẽ đến. Nhanh và gọn là một ưu tiên đặc biệt. Vụ ám sát anh trai cùng cha khác mẹ của mình tại Malaysia cũng có thể truyền cảm hứng đến những hành động tương tự cho Mỹ hay Hàn Quốc.

Là con người đầy ngẫu hứng, Trump có thể hành động khác nhưng việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên thực sự đem lại tiếng thở phào cho cả Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Tôi nghĩ chúng ta có thể nghe thấy tiếng thở phào nhẹ nhõm đó trong nhiệm kỳ đầu của Trump.

Có thể Trump không cần, nhưng thông thường chiến tranh cũng là lý do tốt cho người dân Hòa Kỳ không thay tổng thống khi chỉ mới cầm quyền 4 năm.

Ảnh hưởng tới Trung Quốc và cục diện thế giới ?

Nếu như chiến tranh Triều Tiên xảy ra, cục diện thật sự của toàn vùng sẽ thay đổi. Đất nước Triều Tiên cũng có những nền tảng nhất định cho nên sẽ tiến bước nhanh trên con đường phát triển. Khi đó vấn đề đáng lo ngại tiếp theo sẽ là Trung Quốc.

Và có thể mọi điều ở Trung Quốc sẽ xảy ra sớm hơn cả ở Việt Nam nếu như Trump có được sự ủng hộ của cả Putin trong việc gây sức ép từ phía bắc lên Trung Quốc. 

Khi đó chắc hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) mà Trung Quốc luôn quan ngại đã hoàn thành. Khi đó các căn cứ Quân sự của Trung Quốc ở Hoàng Sa hay Trường Sa sẽ quá xa lục địa nhưng lại quá gần những căn cứ quân sự khác của Hoa Kỳ. Khi đó sức ép từ bên ngoài, kể cả Ấn Độ lên Trung Quốc có thể rất lớn.

Tuy nhiên, dù lớn đến đâu thì chẳng có nghĩa lý gì khi so với trong lòng Trung Quốc đang dậy men cho những mâu thuẫn.  

Khoảng cách giàu nghèo, độc tài, tham nhũng, bất công, phát triển nóng, ly khai và thiếu vắng xã hội dân sự đang thực sự đang hâm nóng Trung Quốc. Là đất nước sản xuất ra bao nhiêu thực phẩm độc hại mang lại ung thư cho loài người, nay chính Trung Quốc cũng đang mang trong mình căn bệnh ung thư thể chế khó có thể chữa khỏi.

Bởi vì cơ thể đang khỏe, đang trên đà lớn cho nên những dấu hiệu phát bệnh chưa rõ ràng, nhưng tất cả các ung nhọt sẽ bục ra vào lúc thuận tiện nhất.

Chiến tranh ở Triều Tiên và sau đó là một sự sắp xếp hợp lý của Đại Hàn Dân Quốc có 75 triệu dân biết đâu lại là một tác nhân cho sự thay đổi ngoạn mục. Nó sẽ bắt đầu lan truyền từ Châu Âu sang Châu Á và cả từ vùng biển Đông Bắc Á vào.

Bắt đầu tư Đông Âu vào những năm 1991, có thể ngọn gió thay đổi lại được dịp quét qua Trung Hoa Đại Lục xuống Việt Nam và sau đó là Lào. Có thể đầy lãng mạn, nhưng chúng ta sẽ không phải đợi quá lâu để thấy những nước Cộng sản còn lại trên thế gian lần lượt ra đi, dù cách này hay cách khác.

Tất nhiên, không phải khi đó là thế giới sẽ bình yên, nhưng lịch sử là sự chuyển tiếp có chọn lọc. Thay đổi ở Triều Tiên là điều phải đến trong một thế giới đang ngày càng tiến về phía trước, hướng tới văn minh. Khu rừng rậm cuối cùng, nơi Kim Yong Un tự coi mình như chúa sơn lâm, mặc sức cắn giết đồng loại, sẽ phải đi vào dĩ vãng.
Hà Nội 28/4/2017


Thursday, April 13, 2017

TROY VÀ 3 ĐIỀU NGHIỆM RA TỪ 3 CÂU NÓI



Hôm nay nói chuyện với các con về Thần thoại Hy Lạp, sau đó gia đình ngồi xem phim "Cuộc chiến thành Troy". Có 3 điều vô cùng ý nghĩa nằm ở 3 câu mà mình nghiệm ra. 

Thứ nhất: Câu nói của Mẹ Achilles (Asin) là nữ thần Biển cả Thetis đã nói với con trai mình là Asin rằng "Your Glogy will go hand in hand with your doom - Vinh Quang luôn luôn song hành với sự đọa đày". Điều này cho ta bài học là mọi thứ đều có giá của nó, vinh quang luôn song hành cùng với đau khổ. 

Thứ 2 là câu nói của Vua Priam khi sang trại của Asin xin xác của con trai mình là hoàng tử Hector. Asin nói là đêm nay sẽ cho xác để về ông làm đúng nghi lễ của một hoàng tử nhưng ngày mai ông vẫn là kẻ thù của tôi. Vua Priam đáp lại: "You are still my enemy tonight, but even enemies can show respect - Ngay đêm nay ngươi vẫn là kẻ thù của ta, nhưng kẻ thù cũng cần sự tôn trọng" . Điều đó có cho ta bài học về tính cao thượng, tôn trọng ngay chính kẻ thù mình. 

Thứ ba là lời Asin nói với người yêu Brisis, của mình - một nữ tu coi sóc đền thờ thần Apollo rằng "The Gods envy us - các vị thần ghen tị với loài người". Qủa thật, mỗi một phút giây của con người cũng có thể là giây phút cuối cùng. Các vị thần ghen tị với loài người vì họ bất tử nhưng chính cái chết mới làm cho con người coi trọng giá trị của mỗi một phút giây đang sống. 

Hôm nay bắt đầu tuần thánh theo nghi thức của người Công Giáo - Chúng ta cùng cảm nhận về sự sống, cái chết và sự phục sinh. Không hề có bóng tối và Tôn giáo cực đoan, mà chỉ có sự thiếu hiểu biết chung. Tri thức chính là ánh sáng. Nhìn dưới góc độ nào, dưới tôn giáo Độc thần hay Đa thần, mình vẫn thấy được tràn đầy hồng ân. Bởi vậy hãy sống và sống thật dồi dào !

Wednesday, March 08, 2017

VIẾT CHO ANH THUẬN VÀ EM ĐIỂN




Ngày mai sẽ là ngày thứ 9 – ngày tối đa cuối cùng - mà Anh Vũ Quang Thuận và em Nguyễn Văn Điển bị tạm giữ theo Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam. Nếu hết ngày mai họ không được thả, thì một lệnh tạm giam, tối đa là 4 tháng, sẽ được áp dụng đối với 2 người.

Với kinh nghiệm 8 lần ra tòa chung với Nguyễn Văn Điển tại Malaysia và hàng tháng trời đấu tranh với cơ quan An Ninh Việt Nam trước đây, ta có thể hiểu 8 ngày qua là những ngày thực sự nảy lửa về tranh luận pháp lý giữa 2 Anh với cơ quan an ninh cộng sản Việt Nam trong lao tù. Tuy vậy, khả năng được thả sau 9 ngày tạm giữ là rất mong manh.

Tại sao nảy lửa? Bởi vì Anh Vũ Quang Thuận đã từng thọ giáo gần 2 năm với một giảng viên về Luật trước năm 1975 ở Sài Gòn, Anh cũng đọc rất nhiều sách luật. Khi ở Malaysia, anh đã thực sự đốt mình (có rất nhiều vết sẹo cháy trong người ) nhưng do cảnh sát Malaysia đã nhanh chóng dập được lửa và bắt giữ để đưa đến bệnh viện nên anh không bị nguy hiểm đến tính mạng. Anh bị đưa ra tòa. Với kiến thức luật pháp của mình, sau những cuộc tranh biện quyết liệt, anh đã được tự do sau 8 lần ra tòa.

Sau khi tự do ở Malaysia, Anh Võ Quang Thuận vừa đọc luật Malaysia vừa tư vấn cho Nguyễn Văn Điển ra tòa 5 lần nữa (Điển ra tòa ở Malaysia tổng cộng 13 lần) để cuối cùng 2 người được tự do. Nguyễn Văn Điển mặc dù học chỉ mới lớp 5 nhưng thật sự biết cách tự học, có tinh thần đấu tranh rất mạnh mẽ với công an trong những lần đi biểu tình bị bắt. Em luôn luôn sẵn sàng dấn thân và ý thức được quyền của mình. Em tự nhận mình là “Một nông dân kiên cường”. 

Nhiều người cho rằng anh Vũ Quang Thuận bị hoang tưởng. Có thể là như vậy nhưng chính tôi đã nhìn được một giấy xác nhận của Bệnh viện tâm thần rằng anh ấy đã khỏi bệnh hoàn toàn. Đây là một vấn đề pháp lý phức tạp và là con dao hai lưỡi. Bởi vì nếu như anh ấy cũng giống như các đại gia xã hội đen lão luyện khác bỏ tiền ra để mua và giắt sẵn trong người một giấy “Chứng nhận tâm thần” để thực hiện các phi vụ giết ngươi hoặc phạm tội và sau đó thì vẫn vô can, nhởn nhơ đi sàn nhảy và uống rượu ngoại hằng đêm. Cơ quan tố tụng không truy tố được.

Vấn đề của Anh Thuận thì khác. Nếu như Anh Vũ Quang Thuận thể hiện lại các triệu chứng tâm thần, thì sẽ bị tống vào trại tâm thần, nơi đó anh ấy đã thực sự chịu đựng vô vàn đau khổ khi những người điên khác cào cấu, đánh đập thậm chí bốc phân nhét vào mồm và làm khổ anh ấy. Tôi nhớ ngày anh từ trại tâm thần ra gầy gò và thương cảm lắm. Ngược lại, nếu anh thể hiện hoàn toàn tỉnh táo, và kết quả giám định là anh ấy hoàn toàn khỏi bệnh, thì sẽ bị đem ra truy tố về tội xâm phạm an ninh quốc gia và có thể chịu một mức án phạt tù khá cao.

Tôi không biết điều tồi tệ nào sẽ xảy ra với anh ấy, nhưng tôi hy vọng anh được đối xử như một nhà đấu tranh, như một con người hoàn toàn tỉnh táo, biết lo toan trước vận mệnh của quốc gia, dân tộc này.

Qủa thật, những điều anh ấy làm thật lớn lao và có ý nghĩa. Không giống như tôi hay những nhà dân chủ tầng lớp Elite khác bàn luận học thuật mà chưa biết tác động như thế nào. Trong khi đó hàng triệu người đã xem Video clip của anh ấy và hiểu rất rõ về hiện tình xã hội, về “Đảng ta và Bác Hồ”.

Tôi có thể nêu hai ví dụ thực sự sau đây. Một lần tôi chứng kiến 2 người làm vườn của mình buổi sáng bỗng nhiên nói rõ ràng: “Tôi biết Bác Hồ không tốt như mình nghĩ vì hôm qua tôi xem trực tiếp một người làm tướng mà còn phê phán Bác Hồ”. Lần khác, có một người bà con của tôi cả đêm trùm chăn xem Video Clip về “Quân đội Nhân dân Việt Nam không xứng đáng lau giày cho Quân đội VNCH” mà vỗ đùi đen đét. Người bà con này sáng hôm sau còn cãi lại với tôi rằng: “Đó chắc là chính xác vì người nói là một tướng quân đội và có đạo”. Họ đâu biết anh ấy chưa phải là một người Kito hữu. Những người nông dân này chỉ thấy đeo Thánh giá và nhớ riết nội dung đã xem chứ họ đâu hiểu kỹ về con người Anh Thuận cũng như đâu biết anh ấy ra phố Lê Duẩn tự mua và mặc quân phục giả hiệu.

Tôi cho rằng những điều anh Thuận nói, những video clip mà hai anh làm thực sự có tác động rất lớn đối với xã hội Việt Nam. Nhiều người nói tại sao Anh Thuận oang oang như vậy mà không bị bắt rồi sinh ra nghi ngờ. Nhưng tôi biết rằng Anh Thuận và Em Điển đã chấp nhận sẽ bị bắt ngay từ những Video đầu tiên. Tôi cũng nghe nói rằng chuyên án bắt thì có đã khá lâu nhưng những người Cộng sản họ không có gì phải vội. Họ luôn tin rằng đang làm chủ cuộc chơi.

Thông thường thì mọi việc đều có độ trễ của nó, giống như trước đây họ đã có ý định bắt tôi 18 tháng trước đó nhưng cần phải cũng cố hồ sơ dổm “trốn thuế” để, như họ nói với tôi thì có “trượt Điều 88 thì cũng trúng Điều 161”. Mới đây khi bắt chị Nga, thực tế họ đã họp trước đó 1 năm và quyết định đợi 1 năm để sau khi bé thứ 2 đủ 36 tháng theo như luật định thì “Bắt ngay”.

Hôm nay tôi nghĩ rất nhiều về anh Thuận, tôi thương anh tự đáy lòng mình, Anh là một người thực sự chưa bao giờ biết đến việc sử dụng một đồng tiền sai mục đích. Tôi nhớ 2 lần, do đói quá không có tiền ăn mà anh đến xin tôi: “Quân ơi, cho anh một giờ cơm”.

Tôi thấy thương nhưng cũng được an ủi phần nào vì gặp anh chỉ mấy ngày trước khi bị bắt, anh nói: “Ôi, Quân ơi, anh không ngờ đời anh giờ sướng đến vậy, Anh chửi cộng sản vừa có lợi cho đất nước, lại vừa được bà con cho tiền ăn. Anh cám ơn họ nhiều lắm”

Hôm đó Anh Thuận và em Điển thực sự vui vì cảm giác như đã đang “làm đúng sứ mệnh của mình”. Anh Thuận còn chia sẻ với tôi dự định sẽ làm một Series Clip để vinh danh “Tất cả mọi tổ chức và cá nhân đấu tranh, từng người từng người một”.

Tôi thương, nhớ và cám ơn vô cùng những người “thần kinh” bình dị này.

Monday, March 06, 2017



THÁNG 3 – PHỤ NỮ VÀ HOA XUYÊN TUYẾT

20 năm trước tôi đọc cuốn “Hoa Xuyên Tuyết” của tác giả Bùi Tín. Mỗi lúc cô đơn cùng cực, lạnh lẽo giữa bốn bức tường tôi đều nghĩ đến bông hoa xuyên tuyết. Mỗi lúc lòng nặng trĩu nỗi buồn về xã hội, tôi như nhìn thấy đâu đó, những mầm hoa xuyên tuyết, ấp ủ bùng lên.

Khi xưa bị đuổi khỏi vườn Địa đàng thì Chúa vẫn không bỏ rơi Adam và Eva. Giữa bầu trời băng giá lạnh lẽo, Người đã cho rơi xuống thế gian một loài hoa, mang tên Latin là Galantus có nghĩa là giọt sữa. Giot sữa từ trời đã làm ấm lại cả không gian, mang theo sức sống tinh tuyền của trời đất. Hoa nở mạnh vào tháng 3.

Tháng 3 bừng lên sức sống từ những người phụ nữ. Ngày 8/3 bắt nguồn từ sự đấu tranh của những người lao động nữ ở Hoa Kỳ. Rất nhiều nước phương tây coi tháng 3 là tháng của phụ nữ. Tháng 3 này đối với tôi cũng rất đặc biệt vì đang mùa hoa bưởi trong vườn, nơi tôi đã dành trọn một năm để gieo trồng.

Khi cởi giày và bước chân lên luống cày, tâm hồn tôi tràn ngập một cảm hứng gieo trồng chứ không săn bắt. Tôi biết chúng ta đã lấy đi của thiên nhiên quá nhiều và giờ là lúc chúng ta phải trả lại. Chúng ta để lại quá nhiều những lo toan trên khóe mắt của những người phụ nữ, giờ là lúc tạo cho họ sự bình yên.

Tôi không thấy hoa xuyên tuyết dưới lớp tuyết dày mà tôi thấy nó ở nghị lực trong cơ thể già nua của mẹ, Tôi không thấy nó trong sự hoảng hốt vốn có mà là sự bình thản qua những thăng trầm của vợ. Tôi thấy nó trong sức học và khát khao vươn lên của những đưa con tôi. Dường như những thiên thần nhỏ bé mà Thiên Chúa gửi xuống cùng với những bông Hoa xuyên tuyết vẫn luôn cư ngụ trong tâm hồn các con tôi.

Tôi thấy nó trong tất cả những người phụ nữ của dân tộc tôi. Họ tần ngần giữa chợ lo cho chồng con một bữa ăn an toàn, họ mong được đi làm nhiều hơn nặng nhọc hơn vào những lúc chồng đang mặt đỏ gay và ồn ào nơi quán rượu.

Không chỉ vậy, họ miệt mài bước đi, tay hô vang khẩu hiệu đòi sự đổi thay. Phụ nữ nhạy cảm hơn đàn ông và họ đang có nhiều dự cảm về sự đổi thay.